Opa vertelt
Eén van de eerste symptomen van ouderdom is de waangedachte dat vroeger alles beter was. Toen ik 15 was kreeg ik van G. een ansichtkaart (zo’n papieren foto die je van oma krijgt als ze niet op Facebook zit) met daarop een met plakband bevestigd cassettebandje (een opgerolde MP3). G. was niet zozeer zijn tijd, alswel zijn lokatie (Bergeijk, toen nog zonder radiostation) ver vooruit. Namelijk een kleine zesduizend kilometer westwaarts: New York.
Bekir representeert het Westen met nektasje. Niet op de foto: de letter F.
G. had een blokjespatroon in zijn haar geschoren, droeg trainingspakken van het merk TROOP en Reebok Pumps. Ja jongens, daar mag je nu om lachen, maar alleen als je zelf geen nektasje draagt. Nektasjes zijn bedoeld voor lippenstift en tampons.
Hiphop was bepaald niet de dominante cultuur in het Noord-Brabant van begin jaren negentig. “Later” roepen bij wijze van afscheid, de fist bump, chillen als activiteit… Het moest allemaal nog overwaaien, van de Amerikaanse rappers naar de kinderen uit Gooi & Grachtengojdel.
Huidskleur was al helemaal geen issue in mijn woonplaats. Iedereen was blank, behalve een geadopteerde jongen, die alle kentekenplaten van het dorp en bijbehorende kentekenhouders uit zijn hoofd kende. Dit illustreert zowel de grootte van het dorp als de verstandelijke vermogens van die jongen.
Je kunt het je nu niet meer voorstellen, maar vroeger was het niet sociaal geaccepteerd om te zeggen dat je een hekel had aan ‘buitenlanders’. Er was ook weinig te vrezen: in Sesamstraat had je een Surinamer die voorlas uit Dikkie Dik, je had The Cosby Show en vooruit, zwarte Piet, maar die nam je niet serieus. De islamisering van Nederland stond met het programma Paspoort nog in de kinderschoenen.
Anti-semitisme leek me een groter probleem. Ik was er op redelijk originele wijze voor gewaarschuwd door meester G., die in groep acht op het bord schreef:
Joden
De joden
Die joden
Overigens leerde ik deze les op een (openbare) basisschool. Het gebruik van ‘jood’ als scheldwoord hoorde ik pas op de (katholieke) middelbare school. Tegenwoordig weet iedereen die wel eens in de Linkse Kerk is geweest dat je ‘joden’ in bovenstaand schoolvoorbeeld kunt vervangen door zo’n beetje elke sociaal-demografische groep.
Zo Lenmeister, zit je lekker op je praatstoel? Beetje vrij associëren? Sorry kinderen! Jullie willen natuurlijk weten wat er op het cassettebandje van G. stond.
Onder andere dit:
Public Enemy dus. Ik wist niet dat Afro-Amerikanen boos waren. Ik had Three Feet High and Rising zo vaak gedraaid, dat het niet meer zwart of wit was, maar grijs. Public Enemy maakte duidelijk dat het niet helemaal lekker boterde tussen blank en zwart. Wie de eerste drie albums had gehoord, kon niet verbaasd zijn over de rassenrellen in Los Angeles na de arrestatie van Rodney King.
G. vierde gisteren de eerste verjaardag van zijn dochter. Hij droeg geen TROOP-jack maar een wit overhemd met een patroon van kwijl en Olvarit. De muziek in huis: Veldhuis & Kemper -van vrienden kan je veel hebben.
Op de terugweg zapte ik langs FunX, dat Burn Hollywoord Burn draaide. Niet meteen het allerbeste van Public Enemy, maar toch: respect. Respect waarvan het meeste overigens vervloog bij het volgende nummer, dat gewijd was aan Alphen aan de Rijn en het belang van het kunnen koppen van kogels. Met een beetje goede wil -of sterke wiet- kun je het nummer profetische kwaliteiten toedichten -een voorbode van het schietincident in het winkelcentrum- maar ik verlangde vooral terug naar muziek die ik niet anders kan aanduiden dan: beter.
Ik ben een ouwe lul.
Nieuwe datum Einde der Tijden: 22-05-5000002011
Het Einde der Tijden is uitgebleven, iedereen is uitgelachen en morgen staan we gezond weer op. Maar het is een keer gedaan met onze planeet. Eind mei 5000002011 na Christus zal de aarde definitief vergaan.
Tegen die tijd heeft de zon haar voorraadje waterstof opgebrand en dijt ze uit tot een zogeheten rode reus. De zon -op het moment van schrijven op een gerieflijke afstand van zo’n 150 miljoen kilometer- is dan zo groot geworden dat ze Mercurius, Venus en waarschijnlijk ook de aarde zal verzwelgen. Misschien dat de aarde blijft bestaan, maar dan wel als een bol lava. Dat is niet erg, want:
Turks op de schop
De Turkse taal is toe aan een hervorming, vindt Piet Dekwaadsteniet uit Tilburg. Hij pleit vooral voor een andere klank van het Turks.
Waarom wilt u het Turks veranderen?
Korte versie: het klinkt gek. Lange versie: ik kwam voor het eerst in contact met het Turks toen ik een satellietschotel kocht, in 1994. Ik was meteen gefascineerd door de klank van de taal. Het leek wel alsof ze achterstevoren spraken! Het jaar daarop ben ik op vakantie gegaan naar de Turkse Riviera, omdat ik het met mijn eigen oren wilde meemaken. Sindsdien kijk ik in het weekend veel naar Turkse zenders, verbaasd en geïrriteerd.
U heeft zelf geen linguïstische achtergrond…
Correct. Ik heb een tuiniersbedrijf gehad en ik exporteer PVC-materiaal.
Hoe goed is uw Turks?
Zeer matig. Ik kan groeten, koffie bestellen en ik herken het weerbericht op de Turkse televisie. Meer niet, maar dat maakt ook niet uit. Turken zijn warme mensen. Erg gastvrij: als je bij Nederlanders rond etenstijd aanbelt, vragen ze of je na het eten terug kunt komen. Turken vragen of je mee wilt eten. Tenminste, dat heb ik ergens gelezen.
Negentig miljoen mensen spreken wél Turks. Wat denkt u voor hen te kunnen verbeteren?
Kleine dingetjes. Aangezien ik de taal zelf niet beheers, zal het vooral gaan om zaken als klank. Neem de ‘L’, die spreken Turken raar uit. Sommige woorden zijn in het Turks hetzelfde als in het Nederlands, alleen klinken ze anders in het Turks. Bijvoorbeeld ‘taxi’. Spreek dat dan uit op z’n Nederlands, denk ik dan.
Denkt u dat Turken zitten te wachten op een taalhervorming door een buitenstaander?
Hervormen gaat van au. Aan de andere kant: heeft Napoleon ons gevraagd of we een achternaam wilden? Precies. Dus zodoende.
CulCom: de boerka
Boer K. uit Diepenveen viel wegens bestialiteiten af tijdens de opnames van de pilot van Boer Zoekt Vrouw. Dit artikel gaat niet over hem.
Iedereen die wel eens met een steentje in zijn schoen heeft gelopen weet: na een tijdje word je dat steentje. Met het dragen van een boerka is het net zo: je wordt die boerka, maar dan voor je omgeving.
De boerka is zeldzamer dan vaak wordt gedacht. Veel mensen denken namelijk ‘hee, een boerka!’, als ze een vrouw zien met een nikab. Maar goed, ratio en nuance liggen begraven onder de puinhopen van het kabinet-Rutte.
De rechtvaardiging voor de boerka wordt gevonden in de koran, waar onder soera Al-Ahzaab staat:
“O Profeet! Zeg tot jouw echtgenotes, jouw dochter en de vrouwen van de gelovigen iets van haar overkleding over zich heen naar beneden te laten hangen. Dat bevordert het best dat men haar herkent en niet lastig valt.”
U leest het goed: de genoemde overkleding bevordert de herkenning. Blijkbaar kon de profeet zijn vrouwen (hij had er negen) beter herkennen als ze zich bedekten. De koran vermeldt niet of hij werkte met kleurcodes of rugnummers.
De overkleding zou ook bevorderen dat de draagster niet wordt lastig gevallen door ‘men’. De vrouw moet er blijkbaar voor zorgen dat ‘men’ niet op ideeën wordt gebracht. Een vrouw zonder hangende overkleding is als een fiets die niet op slot staat: je moet niet vreemd opkijken als iemand erop gaat rijden.
Natuurlijk is een vrouw geen fiets, maar als je begint aan een metafoor, moet je hem ook afmaken, gelijk een dierenarts een dolle hond. Dus: ook al staat een fiets niet op slot, je blijft er vanaf. Als je je niet kunt bedwingen, huur je maar een fiets, of je kijkt naar een dvd van de Tour de France, maar je gaat geen vreemde fietsen berijden. Als dat te moeilijk is voor je, bedek dan je ogen, maar niet de fiets.
Amen.
KPN & De Getapte Jongens
CulCom: Maliënkolder, muts & hoedje
Het maliënkolder
Linuxgebruiker, klaar voor ontmaagding
In tegenstelling tot wat met name het tweede deel van het woord ‘maliënkolder’ doet vermoeden, was het dragen van een maliënkolder eeuwenlang een serieuze zaak. Namelijk in de Middeleeuwen. Toen bood een vest van ijzeren ringetjes enige bescherming tegen zwaarden, hellebaarden en in mindere mate tegen de strijdvlegel, de morgenster en de goedendag (als je dit stukje leest voor een werkstuk over Middeleeuwse wapens: sorry)
Wie, zoals de meeste mensen tegenwoordig, is geboren ná de Middeleeuwen, draagt alleen een maliënkolder uit hoofde van beroep (hondentrainer), hobby (LARP), of ter bescherming tegen elektromagnetische straling:
Het hoedje
Lame los Amy, de kat heb crack nodig!
Het hoedje zegt wat over de drager, namelijk: “Kijk, ik draag een hoedje.” Het hoedje zegt nog iets anders over de drager, namelijk: “Het kan mij niets schelen wat jullie van mij en mijn hoedje vinden.” Hierachter schuilt de aanname dat mensen het een stom gezicht vinden. Een volledig correcte aanname.
Volgens de etiquette is het beleefd om bij een begroeting je hoed af te nemen. Consequent doorredenerend kun je stellen dat je door het dragen van een hoed je omgeving continu beledigt.
Een hoedje is alleen toegestaan als het wordt gedragen als bekroning voor een serie van op zichzelf vergeeflijke, maar domme fouten, zoals je kat crack laten roken en het aanknopen van een relatie met Amy Winehouse.
De Muts
Ja, kijk maar weer weg. Met je muts.
Wat de gehaktbal is in het gezegde ‘je bent wat je eet’ is de muts voor het gezegde ‘je bent wat je draagt.’ Er zijn maar twee legitieme redenen voor het dragen van een muts: chemotherapie en kou. Daarbuiten -en binnenshuis- is een muts niet nodig. Vooral omdat de muts aanleiding geeft voor allerhande speculaties over de motieven van de drager. Is er sprake van psoriasis? Is de muts gebreid door wijlen oma en is er een belofte gedaan op haar sterfbed? Probeert de drager te voorkomen dat de maden wegkruipen?
Veel mensen voelen aandrang om dragers van een niet-functionele muts te laten struikelen. Ter geruststelling: dit is volkomen normaal! Bij eventuele letselschade zal de rechter hiervoor alle begrip tonen.
Zie ook: deel 1
Cultuurpessimistisch Compendium: kleding
1. Het Vijgenblad
Adam & Eva namen geen blad voor hun kont
Adam en Eva bedekten hun lichaam vanwege hun godsdienst. Godsdienst, de naam zegt het al, is een soort corvee voor God. Nu kun je veel over God zeggen, en Hij heeft heel wat vragen te beantwoorden (zoals: waarom moeten zoveel van Zijn onderdanen hun voorhuid eraf knippen als ze naar Zijn evenbeeld zijn geschapen? Is God ook besneden? Waarom? Was Hij niet tevreden met Zijn Penis? Of had iemand geklaagd? Wie dan? ) maar de mens laten inzien dat het bedekken van de lichaamsdelen die met ‘schaam’ beginnen een goed idee is, was een goed idee.
Wetenschappers kijken over het algemeen neer op het bijbelse scheppingsverhaal. Toch geldt het moment waarop Adam en Eva hun naaktheid bedekten nog steeds als het eerste bewijs voor de evolutie. De gewone luis splitste zich toen op in twee soorten: de schaamluis en de bladluis.
Het bedekken van de geslachtsorganen is geen judeo-christelijke-PVV-hobby: het komt voor in alle culturen. Daarom is er niks mis met het vijgenblad, de lendenrok, de peniskoker en ook de tepelkwast.
Het berenvel
Ehm, je *hebt* toch al een warme jas aan?
Tijden veranderen. Voor, maar ook ná Adam en Eva liepen mensen rond in berenvellen. Wie vandaag de dag in een berenvel ten kantore verschijnt, zal zeker opzien baren. Enige kritiek is ook te verwachten. Aan het dragen van bont wordt vaak zwaar getild, ook door mensen die het normaal vinden dat je een kip kunt laten fokken, vermoorden en onder beschermende atmosfeer verpakken voor €2,-
Met een berenvel -en bont in het algemeen- is echter niks mis. Voorwaarde is wel dat de drager het bont eigenhandig heeft verkregen. En dan niet door een plastic pasje in een gleuf te stoppen en wat toetsen in te drukken, maar door zelf een dier te achtervolgen, dood te slaan en te verwerken tot kleding. Het dragen van bont is dus toegestaan, maar alleen als je het écht nodig hebt. Niet omdat Viktor & Rolf het zeggen.
Volgende keer: het maliënkolder en het hoedje
Weinig voor veel
Nog niet zo heel lang geleden moedigden telecombedrijven ons aan om voor een paar euro onbeperkt te internetten met onze mobieltjes. Niet dat je Nokia verder kwam dan het opvragen van een drieregelig weerbericht, maar uit de belofte van onbeperkt mobiel internet sprak vertrouwen in de toekomst.
Nu die toekomst is begonnen en mensen vergroeid zijn met hun mobiele internetverbinding, schrikken de telecomboeren wakker. Mensen gebruiken mobiel internet!
Marktleider KPN is dus op zoek naar een ‘nieuw business model‘. Zo noemt iemand wiens zuurstoftoevoer naar de hersenen wordt afgeknepen door een stropdas een prijsverhoging.
De consument, door reclamespotjes verslaafd gemaakt aan eindeloos mobiel internet, krijgt nu in Jip & Janneke-taal uitgelegd dat het internet is opgebouwd uit kostbare bits en bytes:
KPN doet voorkomen alsof het gemiddelde tekstmailtje 0.2 MB groot is. Dat is pittig: als je een tekstbestand (.txt) van 0.2 MB uitprint, heb je zo’n 70 A4′tjes nodig. Als je zonodig alles wilt uitdrukken in megabytes: het bericht ‘Top, kom je snel ‘s kijken? X Syl” is 0,0001 MB groot.
Veel vragen voor weinig, daar is de telecomindustrie goed in. Topmannen zijn slapend rijk geworden met het oude verdienmodel: belminuten en sms’jes. Vooral de SMS is was een melkkoe die miljarden levert. De winstmarge op een SMS-bericht is 6500%. Omdat SMS-berichten meeliften op het controlekanaal van het GSM-systeem, is de kostprijs praktisch nul cent.
Nu consumenten dankzij het onbeperkte internet gratis berichten kunnen versturen, ontslaat KPN-baas Eelco Blok duizenden werknemers en verkent hij de mogelijkheden om extra geld te vragen voor diensten als Skype en Whatsapp. Daarmee veegt hij zijn bonusgeprikkelde reet af aan de netneutraliteit, zeg maar de Wet op Gelijke Behandeling van bytes op internet.
De telecommarkt is een oligopolie, een markt waarbij alle aanbieders rond een lunchtafel passen. In een perfecte wereld zou Eelco Blok daar een middelvinger krijgen van zijn collega’s, maar reken maar op een schouderklopje.
Dude, where is my car?
Bovenstaande video geeft een -enigszins gedramatiseerde- impressie van het tot stand komen van ‘Dude, where is my car?’, een applicatie die meesterhacker ethisch hacker Albert de Klein in elkaar tikte tijdens Hack de Overheid.
Sinds vandaag is www.dwimc.nl online. Op deze site kun je zoeken in een database van alle auto’s die tussen 30 januari en 13 februari in Amsterdam zijn gefotografeerd door het ANPR-systeem. Uit privacy-overwegingen is de doorzoekbare data beperkt tot de duizend meest gefotografeerde kentekens. Je kunt dus niet checken of je vriendin uit Utrecht wel of niet is vreemdgegaan in Amsterdam, tenzij ze tien keer per dag op en neer reed.
Als je iets wilt onthouden van dit verhaal, laat het dan dit zijn: de overheid verzamelt een enorme hoeveelheid informatie van haar burgers. Nog los van de vraag of dat gewenst is, moeten burgers kunnen zien wát er wordt opgeslagen, zonder dat ze daarbij ook de gegevens van hun buurman kunnen bekijken.
