2.
De weervrouw van RTL4 zei gisteren bij het doornemen van de dag dat Nederland met een laagje sneeuw erover ‘op z’n mooist’ is. Een subtiele sneer.

3.
Ik sprak een econoom die in de jaren ’80 werkte voor Philips in Zuid-Amerika. Nu hij met pensioen was, droeg hij zijn kennis vrijwillig over aan ondernemers over de hele wereld. De afgelopen twee jaar was hij in Bolivia, Panama, Moldavië en Ghana. Aan dat laatste land viel weinig eer te behalen. “Het voorzieningenniveau is daar zó laag. De mensen daar willen gewoon niet werken en het is allemaal ruilhandel wat de klok slaat.”

Maar zijn de Ghanezen dan wel gelukkig? Ja, die indruk had hij wel.

Het gesprek ging over op de crisis. “Het bank- en verzekeringswezen is weer bezig met herstel, maar ze hebben het vertrouwen van de consument verspeeld. Een bankbiljet is niets waard zonder vertrouwen. We kunnen er nog uitkomen, maar de crisis kan nog veel dieper worden dan we nu meemaken. Als we de euro verliezen stort het hele zaakje in en dan ontstaat er een situatie zoals in de jaren dertig van de vorige eeuw. Dan zijn we weer aangewezen op ruilhandel.”

Een beetje zoals de Ghanezen dus?

Het duurde een seconde voor hij er om kon lachen.

Afgelopen weekend (z)at ik in een Ethiopisch restaurant. De Ethiopische keuken behelst niet, zoals ik in mijn jeugd heb geleerd, in een zandbak wachten tot een paar zakken rijst uit een vliegtuig vallen. Nee, het wordt klaargemaakt op de grond, terwijl de ober enthousiast vertelt over zijn vaderland. Wisten wij bijvoorbeeld dat Ethiopiërs orthodox-christelijk zijn? En dat ze hun kerstmis in januari vierden? En dat het land nog nooit oorlog had gekend?

Omdat het de bedoeling was om het min of meer gezellig te houden, slikte ik wat gepruttel over Mengistu in, bij wijze van voorgerecht. De ober, eigenlijk was hij meer een gastheer, vervolgde zijn lezing. “Het is ook de bakermat van de mensheid”, doceerde hij. “De eerste mensen kwamen uit Ethiopië.”

“Lucy“, mompelde ik.

“Ja, Lucy… Als je in de wetenschap gelooft”, zei de gastheer. “Maar Adam en Eva kwamen ook uit Ethiopië.”

Ik kauwde even op het concept ‘geloven in de wetenschap‘.

Mijn moeder, want die zat er ook bij, vond dat hij op een respectvolle manier met het verschil in opvattingen omging. Ik vond dat ik zelf ook redelijk respectvol was. Maar het leven is natuurlijk geen wedstrijd ‘respectvol met elkaar omgaan’. Het leven is sowieso geen wedstrijd, maar een training. Een training voor de dood.

Om een lang verhaal kort te maken: ik heb de boel niet kort en klein geslagen, noch platgebrand en de kok heeft ons niet vergiftigd. Ik heb zelfs heerlijk gegeten, met m’n bek.

~EINDE~

Facebook is een beetje als de titelsong van Cheers, de serie over de gelijknamige kroeg: Where everybody knows your name, and they’re always glad you came. You wanna be where you can see, our troubles are all the same.

Het verschil met Cheers zit ‘m erin dat Facebook niet is gericht op troubles, maar op likes: nieuwe schoenen, vakanties en feestjes. Je Facebook-”vrienden” (Facebook-vrienden ‘liken’ je verhuizing, echte vrienden komen helpen) lijken precies te weten wat je leuk vindt. Jij bepaalt zelf wie je vrienden zijn, dus dat is logisch, toch?

Stel, je bent een meisje dat graag naar singersongwriters luistert. Je gaat binnenkort op reis naar Vietnam en je hebt een zwak voor je ex. Waarschijnlijk krijg je relatief veel updates met YouTube-filmpjes van Jack Johnson, verhalen van mensen die op wereldreis zijn en foto’s van je ex waarop hij laat zien hoe goed hij zich vermaakt zonder jou.

Wie een beetje actief is op Facebook heeft al snel meer dan 200 “vrienden”. Die genereren (te) veel updates en daarom presenteert Facebook je een selectie. Dat gebeurt op basis van EdgeRank. ‘Ze’ weten wie je zoekt, welke foto’s je bekijkt, waar je klikt op ‘like’ en waar je reageert. Op basis van die informatie geeft Facebook je vrienden een score. Op deze site kun je een bookmarklet downloaden waarmee je Facebook Friend Rankings* kunt zien: Basically, you will find a list which is mostly who Facebook thinks you are Facebook stalking. 

Confronterend: ik stalk Rob van Gelderen. PS: Als je denkt dat je op 1 staat, ik denk ook aan jou!

Hoe EdgeRank precies werkt, is het geheim van Facebook, maar het maakt gebruik van steekwoorden. Zo krijg ik als -dit woord komt als een haarbal uit mijn strot- “kattenmens” vaak updates over feline huisgenoten te zien op Facebook. En niet alleen omdat ik dit soort kattenfilmpjes ‘like’.

Gisteren nam ik de proef op de som en vroeg een “bevriende” collega -die ik verder nooit zie op mijn overzichtspagina- om een update te plaatsen. Ze bleek allergisch en kon niks positiefs verzinnen, dus ik dicteerde een tekst. Hij verscheen inderdaad op mijn overzichtspagina: “Ik zit er over te denken om een kat te nemen… Is een Noorse boskat snel zindelijk?”

EdgeRank, maar ook algoritmes van Google, leiden tot een verkokering van je wereldbeeld. Die blikvernauwing wordt goed beschreven in het boek The Filter Bubble. Dat boek (ik had het te druk met het bekijken van bikinifoto’s op Facebook om het te lezen) wordt op zijn beurt weer goed beschreven door Alexange Klöpping.

Is EdgeRank goed of slecht? De geschiedenis mag het uitwijzen. Maar de Filter Bubble bestaat. Our troubles are all the same.

 * Nerd Alert: ik kreeg het alleen aan de praat in Firefox door het javascript uit te voeren in de console van Firebug.

Vandaag gaat de Amerikaanse Wikipedia op zwart uit protest tegen de Stop Online Piracy Act en de PROTECT IP Act. Met SOPA & PIPA maakt Amerika een inhaalslag ten opzichte van China en Iran. Als je geen zin hebt om erover te lezen, laat je dan voorlezen of kijk op z’n minst naar dit filmpje:

De dag waarop Wikipedia voorgoed op zwart zal gaan, is een zwarte dag voor wikipedifielen zoals ik. Dat bij de Olympische Spelen van 1900 nog geen sprake was van kleiduivenschieten, maar dat de schutters schoten op echte duiven, en dat de Belg Leon de Lunden toen goud won; ik had het nooit geweten zonder Wikipedia. U zult misschien zeggen: “Leuk die feitenkennis, maar wat koop je ervoor?”

Het is inderdaad lastig om dingen te kopen met feitenkennis. Laatst heb ik gegeten in een eetcafé waar ze bij wijze van experiment feitenkennis accepteerden als betaalmiddel. De serveerster presenteerde me de rekening: “Dat is dan de gemiddelde afstand van de aarde tot de zon, plus de verjaardag van de moeder van Hitler.”

“De gemiddelde afstand van de aarde tot de zon is 150 miljoen kilometer”, begon ik, “maar de verjaardag van Hitler heb ik niet paraat. Heeft u misschien terug van het feit dat Jean des Bouvries dyslectisch is en dat Liesbeth List niet kan ruiken?” Maar dat was niet genoeg: “Dat wordt afwassen voor u, meneer!”

“De afwas”, riep ik haastig, “Wist u dat die in 1652 is uitgevonden door de huishoudster van Jan Steen?” Het meisje zocht woordeloos naar feitjes om terug te geven. “Laat maar zitten”, zei ik, terwijl ik opstond. “Doe me alleen een lol: stem de volgende keer niet op Fred Teeven.”

Boeddhisten mediteren door twintig keer op één rijstkorrel te kauwen. Daar moest ik aan denken toen ik twintig boerderijdropjes in mijn mond had. In een poging tot mindfulness gaf ik de verpakking wat aandacht.

Al malend las ik de tekst: “Eendjes, koeien, varkentjes, hooiwagens, de boerin en de boer: oftewel onze fameuze boerderijdrop. Voor al deze heerlijke, harde zoute dropjes gebruiken we een uitgebalanceerd recept van zuiver dropextract, salmiak en anijs. Deze combinatie geeft je een volle dropsmaak die lekker lang blijft hangen.”

Ik kauwde even op deze authentieke woorden over de Venco Boerderijdrop, terwijl mijn oog -figuurlijk- op de ingrediëntenlijst viel: suiker, gemodificeerd zetmeel, glucosestroop, gelatine (bevat zwaveldioxide), zoethoutwortelextract (5.5%), salmiakzout (5%), melado, maïszetmeel, plantaardige olie, anijsolie, glansmiddel en tarwebloem. 

De EU bepaalt de volgorde van een ingrediëntenlijst: de bestandsdelen die het meest worden gebruikt, worden het eerst genoemd (bijvoorbeeld op een pak melk: “Melk, antibiotica, groeihormoon”). De boerderijdrop bestaat dus voor het overgrote deel uit suiker, zetmeel, glucosestroop en gelatine.

Wat je niet moet doen als je op een product kauwt met gelatine: kijken wat Wikipedia heeft te zeggen over gelatine.

De gelatine wordt gewonnen door huiden en beenderen van vooral biggen en koeien na hydrolyse langdurig te laten trekken in heet water. Net zoals bij het trekken van een bouillon lossen de oplosbare bestanddelen op. Vervolgens wordt het resultaat ingedikt en gedroogd. (zie osseïne). De meeste gelatine in voeding is afkomstig van huiden van varkens. Soms kalveren, (soms gevogelte of vis) en van capsules van runderbotten.

Eendjes, koeien en varkentjes… Het zit er inderdaad allemaal in, in het uitgebalanceerde recept van Venco Boerderijdrop.

Het reclamespotje probeerde CDA-vaders duidelijk te maken dat zij thuis net zo onmisbaar zijn als op hun werk. Intussen weten we dat er op het werk dingen gebeuren die ze niet willen missen.

Toen hij nog Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen was, kreeg Ruud Lubbers een zaak aan zijn broek omdat hij zich had vergrepen aan de schelpenverzameling van een medewerkster. Jack de Vries verliet zijn gezin voor zijn geuniformeerde adjudant en als haar moeder haar niet had gewaarschuwd voor loverboys, had Mariëlle Tweebeeke nu een zwoegende Jan Peter Balkenende tussen haar benen.

De huidige affaire Bleker-Rijlaarsdam trekt scheve blikken. Dat komt omdat je ernaar kijkt met zowel bewondering (“Hoe doet ie het?”) en afkeer (“Hoe doen ze het?”). Van Bleker begrijp je het wel, maar wat bezielt zo’n Barbara? Macht erotiseert, maar het is de vraag of Bleker genoeg macht heeft voor dat effect. Hij mag dan een mooie natuurwet opstellen; de natuur trekt zich daar niets van aan. Omgekeerd heeft Bleker zich wél te houden aan de natuurwetten, zoals de zwaartekracht.

In dat kader fantaseerde ik afgelopen week hardop over Blekers O-face. De vrouwen in mijn gehoorsveld begonnen te kokhalzen. Een collega corrigeerde mij: Bleker heeft geen O-face, hij komt als een briesend paard. Hij deed het voor op overtuigende wijze. Als je van paarden houdt, is Bleker je man.

Ik hoor trouwens net dat er nog wat ruimte over is voor een belegen mop, dus hier komt ‘ie:

Henk Bleker is op werkbezoek in Texas. De gastheer vraagt hem: “What do you do in your spare time?” Waarop Henk Bleker antwoordt: “I fok pony’s!” Zegt die gastheer: “Pardon?” Zegt Henk Bleker: “Ja, paarden ja!”

~ EINDE ~

Om wakker te blijven tijdens tentamenperiodes, kauwde ik wel eens qat. We haalden het in Tilburg-Zuid, in een ongemeubileerd huis waar Somalische mannen met bolle wangen glazig voor zich uit staarden. Wat ik me herinner van het effect: verhoogde concentratie en een relaxed gevoel. Maar ook: onrustige nachten met lucide dromen. Ik raakte, ondanks een persoonlijkheid die zich leent voor allerhande dwangmatig gedrag, niet verslaafd.

Vanmiddag diende zich een herkansing aan. Ik werk voor een omroepvereniging van hippe jonge mensen, met sexy vegetariërs die aan de lijn doen. Een paar collega’s hadden qat gehaald, voor een reportage over het op handen zijnde qatverbod. Wat er overbleef, stopte ik in mijn holle kies.

De nulmeting: dankzij vijf koppen koffie lag ik nog niet te slapen. Een uurtje kauwen later was ik alert en energiek. Mijn huid tintelde en in mijn buik voelde ik een onrust die ik niet vaak voel: vlinders. Vorige week vertelde een Somaliër op tv dat hij in het geval van een qatverbod zou verhuizen naar een land waar qat niet verboden is. Ik begrijp heel goed dat Somalische vrouwen niet blij zijn met hun qat-kauwende mannen.

Thuis ging ik hardlopen. Ik liep mijn gebruikelijke rondje van 7.5 kilometer. Twee keer. Ik voelde me Haile Gebrselassie. Haile Gebrselassie die een lichaam van 85 kilo moet aandrijven, maar toch.

Ik kan me voorstellen dat qat voor problemen zorgt, net zoals ik weet dat alcohol en wiet voor problemen zorgen. Een consequent kabinet verbiedt het allemaal.

Noem me ouderwets, maar ik heb nog nooit een hulpverlener beledigd, geslagen of bespuugd. Ook niet na te lang wachten op hulp terwijl een naaste bezig was met overlijden. Wel heb ik ooit een politieagent die me bekeurde voor fietsen zonder achterlicht gevraagd of hij geen echte boeven moest vangen. De agent antwoordde: “Mijn collega’s pakken op dit moment echte boeven. Weet u wat die zeggen? ‘Moeten jullie niet controleren op fietsverlichting?” Hulpverleners kunnen ongeïnteresseerd, arrogant of zelfs te laat zijn, maar je gebruikt geen geweld tegen ze.  Een campagne om ons hieraan te herinneren, zou overbodig moeten zijn.

2. Is er reclame na de dood?

Als je dan toch afscheid moet nemen van iemand, wil je dat doen zonder continu herinnerd te worden aan uitvaartverzekeringen. Rouwkaarten zijn bedrukt met het logo van Monuta, op de pakken van dragers staat ‘DELA’ en het afdichten van de urn wordt mede mogelijk gemaakt door Yarden. Het ontbreekt nog aan een chocolaatje met logo op de cake. Marketeers: dit was geen tip. Als ik echt wil weten welke verzekeraar de koffietafel heeft verzorgd, vraag ik het wel. Tot die tijd verwijs ik jullie naar iemand die beleefd zegt wat ik denk: flikker op met je reclame.

3. Verkeerd verbonden

De dood voert aasgieren. Het tv-programma RamBam ‘ontmaskerde‘ deze week het Schotse medium Derek Ogilvie. Rambam bewees dat iemand die beweert dat hij kan communiceren met mensen die (samen met hun hersens) zijn verbrand in een oven, danwel opgegeten door wormen onder de grond, een oplichter is. Ik viel niet van mijn stoel, maar de Ogilvieïsten ook niet van hun geloof. In mijn naaste omgeving hoorde ik iemand haar (sorry, maar het zijn vaak vrouwen) onaangetaste geloof in Ogilvie uitspreken: “Misschien had hij wel contact met een andere geest.”
RamBam is 2012 jaar te laat.