Zo heb ik iPhone-gebruikers altijd veracht. Ik vind OS X een goed doordacht besturingssysteem en ik betaal met milde tegenzin veel geld voor Apple hardware, maar de iPhone vond ik stom. Niet eens het apparaat, maar de gebruikers. Die goedkope witte dopjes in hun oren, het autistisch-obsessieve gevinger van het ‘chemisch geharde glas’, de hoesjes waarmee ze hun glimmende baby inbakeren, het heeft iets sektarisch. Maar toch: het gemak waarmee ze mailen, telebankieren, treinvertragingen en regenbuien voorspellen maakte een beetje… hoe zeg ik dit zonder jaloers te klinken? Afgunstig.

Het onvermijdelijke is gebeurd. Ik heb mijn oude Nokia aan de kant gezet voor een iPhone. En ik kan de volgende zin niet tegenhouden: ik snap niet hoe ik al die tijd zonder heb kunnen leven. Nokia’s waren lange tijd onovertroffen in gebruiksgemak, maar dat is voorbij (een browser starten door de ‘0′ drie seconden in te drukken? Hei Nokia, herätkää!). Het enige wat die Nokia beter kon dan de iPhone, was op de grond vallen.

Ik zit dus bij de sekte en zelfs al komt Keith Bakker met een legertje Hell’s Angels om me te deprogrammeren: ze zullen haar uit mijn koude, dode handen moeten trekken.

Sorry!

- Dag dokter, ik heb last van nachtmerries.

- Waar gaan je nachtmerries over?

- Ik droom dat ik mijn tanden poets en dat de haren van mijn tandenborstel uitvallen. Ik heb mijn mond vol met losse haren die steeds vlassiger worden en ik begin ze in te ademen, waardoor ik bang word dat ik er longkanker van krijg.

- En hoe lang heb je die droom al?

- Ruim een jaar.

- Je moet ook elke drie maanden over een nieuwe tandenborstel dromen.

*** EINDE ***

Deze droom werd mede mogelijk gemaakt door Oral-B

Inmiddels steken er zoveel veren in Van Reybroucks reet, dat gevreesd moet worden voor een ruptuur. Terecht: Congo is -ondanks de fouten- een magistraal boek.

De kortst mogelijke recensie luidt: “Van Reybrouck beschrijft de geschiedenis van Congo alsof je er zelf bij bent.”

Dat werpt wellicht de vraag op wat Congo ons kan schelen. Hebben we niet genoeg aan onze eigen problemen? De files? Onze pensioenen? De politieke elite versus de hardwerkende burger? En wat heeft Congo ons ooit gegeven?

Om met die laatste vraag te beginnen: Congo ‘gaf’ rubber voor onze banden, palmolie voor zeep en coltan voor mobiele telefoons. De yellow cake die gebruikt werd voor de productie van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki? Afkomstig uit Congo. Overigens werden niet alle grondstoffen met een glimlach ingepakt.

Blijft over de vraag of Congo ons iets kan schelen. Waarschijnlijk niet. George Foreman vocht er tegen Muhammed Ali, het bloedigste conflict sinds 1945 vond er plaats en dan hebben we de belangrijkste mediamomentjes wel gehad. Waarom dan toch dit boek lezen? Omdat het magistraal is!

Voor het westen begint de geschiedenis van Congo met de ontdekkingsreizen van Morton Stanley, inderdaad, de man die Dr. Livingstone ontdekte. Stanley verwierf land voor Leopold II. Veel land; uiteindelijk tekende de koning van België een lijn om een gebied van ruim 2.3 miljoen vierkante kilometer. Even veel als Nederland, België, Frankrijk, Spanje, Duitsland en Turkije samen en het was privébezit. Zelf kwam Leopold II nooit in zijn Congo-Vrijstaat.

Van Reybrouck kwam er wel. Hij beschrijft de geschiedenis van het land en maakt daarbij veel gebruik van interviews met de Congolezen zelf, zoals de man die de cover siert: Etienne Nkasi (1882?-2010).

De verhalen van ooggetuigen zijn soms zo mooi, dat je denkt: dit verzin je niet. Helaas is dit in ieder geval één keer het geval. Namelijk bij het verhaal van de man die de sabel van koning Boudewijn afpakte tijdens een parade op 29 juni 1960, de dag voor Congo’s onafhankelijkheid. Van Reybrouck denkt de dader gevonden te hebben in de persoon van Longin Ngwadi. De documentaire Boyamba Belgique bewijst niet alleen dat iemand anders de sabel pakte, maar laat ook zien dat Longin Ngwadi als kind in een ketel Fanta is gevallen.

Dat Van Reybrouck een goed verhaal niet kapot checkt, is misschien onvergeeflijk, maar hij verschaft wel inzichten in zaken die je niet per se ‘wetenschappelijk’ kunt verklaren. Zoals de vraag waarom de straatarme Congolezen de zelfverrijking en het nepotisme van Mobutu accepteerden (“Je bent wel gek als je niet goed voor je eigen mensen zorgt als je zo rijk bent”). Ook maakt Van Reybrouck aannemelijk dat het tribalisme in Congo het gevolg is van de ‘rassenbeschrijvingen’ van Belgische etnografen.

Dat tribalisme speelt een rol in de recente conflicten in Congo. In het hoofdstuk over de Grote Afrikaanse Oorlog (1997-2002) vliegen de afkortingen van de strijdende partijen je om de oren. De bemoeienissen van buurlanden Angola, Oeganda en Rwanda maken het verhaal er niet overzichtelijker op en het gebrek aan een duidelijke scheiding tussen de good and the bad guys maakt dat je bijna afhaakt. Totdat je  de gruwelijke getuigenis van Masika Katsuva leest. Een verhaal waarvan je zou willen dat het niet echt is gebeurd, maar er zijn meerdere bronnen. Wie het aankan: haar verhaal staat ook in de Washington Times.

Congo, een Geschiedenis  leest afwisselend als een jongensboek, een historische roman en een horrorverhaal. Dat Van Reybrouck hier en daar de waarheid uit het oog verliest, is in ieder geval geen aanslag op het leesplezier.

Boom was hout in de oorlog

- Hallo, wij zijn Robert en Jan. We bellen aan bij mensen om hen op een andere manier kennis te laten maken met de bijbel. Wij geven een bijbelcursus zodat u hem beter leert lezen.
- Dat lijkt me heel interessant, maar het is een beetje vroeg voor mij…
- Vroeg op de dag of…
- Vroeg in het leven? Nee, vroeg op de dag.
- Ok, proberen we het later nog een keer.

"Uit onze administratie is gebleken dat u NU moet betalen."

Toen bekend werd dat Apple het bedrijf Liquidmetal Technologies® overnam, maakten de harten van Apple fanboys een vreugdesprongetje: vloeibaar metaal! Wat zouden ze daarvan gaan maken?

Mijn gedachten dwaalden af naar Terminator II, waarin een kwikachtige robot allerlei coole dingen doet. Ik zag mezelf zo’n iRobot al commanderen (ik: Haal bier! Hij: Did you mean: “Faal hier”?) en afsturen op mensen van wie ik nog geld krijg, of realistischer: mensen die nog geld van mij krijgen.

Ik bleef Mac Rumors in de gaten houden, totdat Apples eerste toepassing van Liquidmetal® uitlekte. Als je dit staande leest: ga even zitten. Apple had gemaakt…

Een SIM Eject tool.

Een dingetje om de SIM-kaart uit je iPhone te peuren. Dit is ‘m:

Je voelt de spanning die men ook gevoeld moet hebben bij de introductie van de paperclip.

Volgens de geruchtenmachine is dit een eerste stap in de richting van een iPhone van Liquidmetal®. Voor mij is het een eerste stap in de richting van mijn bed.

Wat valt er te zien?
De Hermitage is een paradijs op aarde voor de liefhebbers van middelbare, brildragende vrouwen in windjack. Daarnaast hangen er ook schilderijen van Picasso en Matisse. Die zouden voor zichzelf kunnen spreken, ware het niet dat de doeken zijn gelardeerd met verklarende teksten. Die leren je dat veel van de afgebeelde vrouwen werkzaam zijn in de prostitutie. Opmerkelijk, omdat prostituees over het algemeen niet gefotografeerd willen worden. Als je gebruik maakt van doek, ezel en olieverf, mag het blijkbaar wél.

Geen ijs te koop
In het museum worden ook kinderen toegelaten. Dat is op zich logisch, want veel moderne kunst is gebaseerd op het idee dat ‘je neefje van vier dat ook kan’. Waarmee bedoeld wordt: ‘maken’. Niet: ‘bekijken zonder te jengelen om een ijsje’.

Hoogtepunt van de expositie was een werkje dat een zwart vierkant voorstelde. Het hing achter plexiglas. Net toen ik wilde zeggen: “dit kan mijn neefje van vier ook”, raakte het bijschrift me als een moker: “Zwart vierkant, 1913, Kazimir Malevitsj”

Het Zwarte Vierkant van Malevitsj (1913): Iedereen ziet er weer wat anders in...

Gebiologeerd staarde ik naar het zwarte vlak: ik stond oog in oog met Het Vierkant Van Malevitsj!
Het duurde even voordat ik dit kon relativeren: was het dan echt zo belangrijk om te weten van wie iets was? Blijkbaar wel. Het is alsof je een paar mottige zwarte haren onder een stolp ziet liggen en denkt: “Ja, en?” en dat je dan het bijschrift leest: “Snor, 1945, Adolf Hitler”.

Oordeel
Museumbezoek geeft de illusie van welbestede tijd, zeker als je het Vierkant van Malevitsj hebt aanschouwd. Anderzijds mag je in de Hermitage geen foto’s maken, wat iets hoerigs heeft.
Al met al is een bezoek aan de Hermitage niet iets om je voor te schamen, en met de vele bewakingscamera’s is het een perfect alibi voor als je je aartsvijand een bal laat afdraaien door een huurmoordenaar.